Deze pagina is verplaatst naar Wikipedia, klik hier.
Het onderhoud van deze pagina is gestaakt.
(hr 12-6-2006)

Deze pagina is voor nieuwkomers in het rally vliegen.
Het doel van de pagina is te vertellen wat je ongeveer kunt verwachten.
Zelf heb ik deze leuke variant van het vliegen veel te laat ontdekt.
Onbekend maakt onbemind, zo zegt het spreekwoord, dus hopelijk draagt deze pagina bij aan een grotere deelname bij de verschillende rally's die jaarlijks in Nederland gevlogen worden.
Dat is leuk voor de mensen die met veel enthousiasme zo'n rally in elkaar zetten, maar het is nog leuker voor de vlieger en de navigator die de rally gaan vliegen.
Fun for two, zullen we maar zeggen.

De opdracht
De opdracht bestaat meestal uit de volgende onderdelen:

1. het maken van een navigatie plan
2. een zo strak mogelijk te vliegen traject
3. het herkennen van foto's onderweg
4. een correct gevlogen circuit bij terugkomst
5. een vak- of doellanding als de kroon op het werk

Het navigatieplan
-    Het opdrachtformulier geeft de routepunten (checkpoints) van het te vliegen traject.
-    Je kunt een lola (longitude latitude coordinaat) verwachten, of bijvoorbeeld een punt zoveel mijl vanaf een VOR op radiaal x, of bijvoorbeeld een punt zoveel mijl vanaf het voorgaande punt in de richting x.
-    De punten teken je uiteraard zorgvuldig in de kaart.
-    De afstand tussen de routepunten en de tijd dat je er over vliegt moeten vaak ingevuld worden op het opdrachtformulier.
-    Soms moet je ook de exacte passeertijd van de punten invullen.
-    Soms krijg je een exacte starttijd, soms een tijd dat je boven het eerste routepunt moet zijn.
-    Ook de tijd van terugkomst (de landingstijd) moet je vaak invullen, denk dan om de extra tijd die je nodig hebt voor de aanvliegprocedure.
-    Over het algemeen is het navigatieplan niet al te moeilijk en goed te maken voor nieuwkomers.

Het traject
-    Vaak vermeldt de opdracht dat het traject zo strak mogelijk gevlogen moet worden.
-    Strak vliegen betekent zonder 360's en S-bochten, dat wordt vaak gecontroleerd dus varieer alleen de snelheid en blijf op koers.
-    Je kruissnelheid mag je vaak zelf opgeven.
-    Geef niet meer dan 80% van je normale kruissnelheid op. Langzaam vliegen is veel makkelijker dan snel vliegen. Vlieg je in een Lancair, geef dan niet meer dan 100kts op, foto's herkennen bij 200kts is echt geen doen.
-    De passeertijd van bepaalde routepunten wordt op de grond genoteerd, evenals de richting van waaruit je komt en op welke afstand je het routepunt passeert.
-    Van een ervaren rally maker heb ik wel eens gehoord dat 60% van de vliegers de controlepunten op 1 mijl of meer 'mist'. Dus nieuwkomers hoeven echt niet krampachtig precies te navigeren. Rustig en ontspannen koers houden geeft vaak nog het beste resultaat.

Herkennen van foto's
-    Je krijgt foto's mee van objecten of markante punten onderweg.
-    Je moet noteren op welk deel van de route je die tegenkwam, bijvoorbeeld tussen de punten D en E. Heel soms moet je de lola noteren.
-    Soms ook zijn het foto's van de routepunten zelf en moet je aangeven bij welk routepunt een bepaalde foto hoort.
-    Adder onder het gras is dat de foto's vals kunnen zijn en helemaal niet op je track liggen. Denk erom: een fout antwoord wordt je zwaarder aangerekend dan geen antwoord.
-    Soms is er op de grond een letter uitgelegd die je moet noteren. Dat is vaak moeilijk, ondanks dat men vaak de track aangeeft waar de letter ligt. Gok niet (een fout antwoord…afijn, dat weet je nu..).
-    Laat die letter anders maar zitten want er is toch bijna niemand die hem ziet, je kunt beter je koers en je vliegtijd in de gaten houden.
-    Een veel gemaakte fout is dat je de foto's op relatief grote afstand van je track zoekt. Vooral bij helder weer. Soms vlieg je er pal overheen terwijl je twee mijl ver van je track zit te kijken.
-    Het herkennen van een foto betekent vaak grote vreugde in de kist. Niet alleen levert het punten op maar het is ook een bevestiging dat je goed op koers ligt. Betrek ook eventuele passagiers bij de feestvreugde, geef bijvoorbeeld een voorzetje en laat dan de passagier de foto 'echt' vinden.

Correct gevlogen circuit
-    Zowel bij vertrek als aankomst controleert men vaak hoe de vlieger de procedures volgt.
-    Vooral indien de aankomst over het veld heen loopt moet je goed opletten dat je op de juiste wijze het circuit aanvliegt.
-    Let op eventuele aanwijzingen mbt landingslichten, meestal moet je ze uit laten en als je ze dan toch (uit gewoonte) aan hebt, krijg je meteen strafpunten aan je broek.

Vak- of doellanding
-    Officieel behoren er vijf vakken van 10 meter te zijn en een groot 50 meter vak daarachter.
-    Maar meestal is er slechts één groot vak, soms twee.
-    Het is de bedoeling in het eerste (kleine) vak te landen, maar mik daar nooit op want dat lukt je toch niet.
-    Voor het eerste vak landen levert je veel strafpunten op, na het laatste (grote) vak ook.
-    Land met motorvermogen en lage (voorzorgslanding)snelheid.
-    Mik op het laatste van de kleine vakken in een constante daalhoek.
-    Trek na het passeren van het eerste kleine vak het gas dicht.
-    Een harde landing is nu zeker maar door de lage snelheid kom je niet meer los (echte vliegers geven op het juiste moment nog een klein 'rukje').
-    Als er onderdelen in het vak blijven liggen deed je het niet goed.
-    Leuk voor het publiek is een zg. 'jojo landing'; mik ruim voor de streep en probeer dan al 'jojoend' naar de streep te komen (meestal slecht voor het aantal strafpunten).
-    Druk de kist nooit aan de grond, een neuswiel landing wordt je zwaar aangerekend, een dikke stuiter ook.
-    Doe geen moeite als je een staartwielkist hebt, je verliest het toch van de eerste de beste leerling in een Cessna (ervaring).
-    O ja nog wat, een rally is geen doellandingswedstrijd, de hoeveelheid strafpunten die je kunt oplopen is over het algemeen beperkt.

Tips:
-    Oefen vooraf je voorzorgslandingen en je landingen met motorvermogen.
-    Geef niet meer dan ca. 80% van je normale kruissnelheid op.
-    Kijk hoeveel tijd je nodig hebt om in te stappen, naar de baan te taxien en je checks te doen, zodat je geen tijd te kort komt als je een exacte starttijd opkrijgt. En neem voor het "echie" dubbel zo lang de tijd.
-    Kijk hoeveel tijd je nodig hebt voor de start zelf, het volgens de procedure uitvliegen van het circuit en het aankomen op een vast referentiepunt (bijv. einde downwind), voor het geval je een exacte tijd boven een eerste routepunt opkrijgt.
-    Ga vooraf bij de baan kijken waar het doellandingsvak ligt. Vanuit de lucht is dat veel moeilijker te zien en als er even een buitje overheen is gegaan hebben die krijtstrepen plotseling een schutkleur gekregen (tip: land altijd bij de mannetjes die naast de baan staan).
-    Gok nooit een antwoord, een fout antwoord telt veel zwaarder dan geen antwoord.
-    Neem een doorzichtig plastic hoesje mee om de foto's in te doen, zorg dat alle foto's zichtbaar zijn via de voorkant of  achterkant van het hoesje.
-    Neem plakband mee om de foto's op hun plaats te houden of desnoods ergens op een vrij plekje op het instrumentenpaneel te plakken.
-    Verwijder gevonden foto's uit het hoesje zodat alleen de nog te vinden foto's overblijven.
-    Voor het navigatieplan kun je uitgebreide formulieren gebruiken, maar je kunt ook punten, koers, vliegtijd en passeertijd (meer is niet nodig) op de kaart schrijven. Ik klieder meestal de Noordzee vol.
-    Zorg voor een GUM, anders zie je tussen de vele fout ingetekende tracks de juiste track niet meer (ervaring). Sommige vliegers accentueren de track met een markeer stift.
-    Het is handig als de vlieger ook een kaart heeft met de te vliegen route.
-    Zorg voor een gedetailleerde wegenkaart (1:200.000 of zo). Vaak staan controleurs op een parkeerplaats langs de snelweg waar bijvoorbeeld ook een kopje koffie te krijgen is. Zoek een kaart waarop wegrestaurants en parkeerplaatsen zijn aangegeven. Tien tegen één dat het exacte routepunt zich tussen de bar en het toilet bevindt.
-    Voorzie je tracks van minuut-streepjes. Dus bij 120kts om de twee mijl en bij 90kts om de anderhalve mijl. Je kunt dan zien of je exact op tijd over een bepaald punt vliegt en hoeveel minuten je nog te gaan hebt tot het routepunt en of je daar dan een beetje op tijd zult zijn.
-    Zorg voor goede hulpmiddelen om snel een navigatieplan in elkaar te draaien, kijk bijvoorbeeld eens naar een wind-protractor, die is ook handig onderweg. Rekenmachientjes werken vaak weer moeilijker onderweg. Laptops ook.
-    Bedenk een werkschema, bijvoorbeeld het 'Grof->Fijn' werkschema: grof de routepunten en lijnen in de kaart, opdrachtformulier met potlood invullen (rust: je kunt nu vliegen); Fijn: routepunten precies, passeertijd precies, opdrachtformulier precies (je kunt nu ook winnen).
-    Bekijk vooraf de wind op de hoogte die je gaat vliegen en vermenigvuldig tegenwind met een factor 1,5 voor het rekenwerk. Langzamer vliegen is makkelijker als het dan toch blijkt mee te vallen.
-    Oefen in het vliegen van een constante lage snelheid, bijv. 65kts.
-    Vlieg het begin van elke nieuwe track iets sneller dan je berekening, dan kun je als het goed gaat aan het einde van je track iets langzamer vliegen. Maar maak het niet te gek, misschien controleert men wel halverwege!
-    Vlieg altijd om een bui heen. Als een controlepost slecht vliegerschap constateert ben je echt het haasje, een oordeel 'onverantwoord' kan zelfs tot diskwalificatie leiden.
-    Zet ruim vooraf de klokken gelijk. Soms moeten die op een tijdsein gelijk gezet worden, soms op de GPS tijd en soms staat er ergens een referentie klok. Zelf zet ik mijn stopwatch altijd op de teletekst tijd, meestal blijkt dat een goede keuze te zijn.
-    Een digitaal klokje of stopwatch die alleen minuten en seconden aangeeft is nuttig. Plak de uren eventueel af. Bevestig het klokje goed zichtbaar voor zowel vlieger als navigator.
-    Leg de kaart in de vliegrichting en houdt je duim bij de actuele positie.
-    Gebruik een pet-met-klep in plaats van een zonnebril.
-    Drink veel water, neem een schoon T-shirt mee en spuit veel deodorant onder je armen.

Dingen om niet te vergeten:
-    Gum
-    Markeer stift
-    Plastic hoesje
-    Plakband
-    Passer
-    Stopwatch
-    Klok op tijdsein
-    Wind op vlieghoogte

Puntentelling:
-    Iedere rally kent zijn eigen (straf)punten telling.
-    Om je een idee te geven hieronder een veel gehanteerde puntentelling.
     (merk op dat het op tijd vliegen verreweg het belangrijkst is)

-    Per seconde afwijking boven een controlepunt: 1 strafpunt.
-    Niet exact overvliegen van een controlepunt of vanuit verkeerde richting: 0 - 50 strafpunten.
-    Grondletter of -teken niet of onjuist waargenomen: 0 - 50 strafpunten.
-    Foto niet of onjuist waargenomen: 0 - 50 strafpunten.
-    Onjuiste procedures, slecht vliegerschap, neuswiel landing: 0 - 250 strafpunten.
-    Vaklanding:
  -      Vóór vak l of voorbij vak 2: 100 strafpunten.
  -      Vak 2: 75 strafpunten.
  -      Vak l, sub-vak E: 50 strafpunten.
  -      Vak l, sub-vak D: 25 strafpunten.
  -      Vak l, sub-vak C: 10 strafpunten.
  -      Vak l, sub-vak B: 5 strafpunten.
  -      Vak l, sub-vak A: 0 strafpunten.

Slotwoord voor rally makers:
-    Wij begrijpen uw onbedwingbare drang om het ons zo lastig mogelijk te maken, maar houdt u alstublieft ook rekening met onze zorgvuldig opgebouwde reputatie als vliegende held? Die mag niet in scherven uiteenvallen.
-    Maak het dus niet te moeilijk, dat schrikt ons nieuwelingen af, aan uw enorme ervaring, kennis en kunde kunnen wij tenslotte niet tippen.
-    Twaalf routepunten die allemaal op een andere wijze berekend worden is echt veel te veel. Zes is genoeg met maximaal drie verschillende berekeningswijzen.
-    Twintig foto's is echt veel te veel. Tien kan nog net.
-    Zorg dat de foto's overeenkomen met een perspectief vanaf ca. 1000'. Bedenk dat elke foto die herkend wordt een klein feestje oplevert in de kist, met name ook voor onervaren passagiers die wij uiteraard graag betrekken bij het zoeken.
-    O ja, en hartelijk dank voor al het werk en de moeite die u zich getroost om het Rally Vliegen voor ons zo ontzettend leuk te maken.


Meer tips?
Mail ze: hier
(hr 1-6-2001)